1 Lý do chọn Anki
Trong thời đại bùng nổ thông tin ngày nay, chúng ta cần học rất nhiều thứ trong một thời gian ngắn và quan trọng hơn là nhớ được nó lâu dài nhất có thể. Điều này là rất cần thiết trong quá trình học tập, có thể bạn đã trải qua những môn học với lượng kiến thức khổng lồ và bạn loay hoay không biết cách nào để xử lý lượng kiến thức đó, bạn không biết bắt đầu học từ đâu, hay bằng cách nào, không biết phải học cái gì trước cái gì sau. Hay điều tệ nhất là bạn học xong hết tất cả kiến thức rồi nhưng lại chẳng nhớ gì, hoặc nhớ được cái này nhưng quên cái kia. Hậu quả là bạn cảm thấy không tự tin trong những kỳ thi quan trọng, hay trong những lúc áp dụng kiến thức thì lại quên mất định nghĩa hoặc cách làm của vấn đề. Đó là lý do chúng ta cần tìm đến phần mềm Anki.
2 Tìm hiểu phần mềm Anki
2.1 Khái niệm
Vậy phần mềm Anki là gì? Nó có thể giúp được gì trong việc học của bạn mà bạn phải tìm hiểu về nó? Anki là một phần mềm mã nguồn mở miễn phí giúp tạo thẻ và học bằng Flashcard. Nó có chức năng lặp lại khoảng cách và dùng để tăng khả năng ghi nhớ nhanh và lâu dài. (Anki – Powerful, Intelligent Flashcards, n.d.)
2.2 Lịch sử hình thành
Vào cuối những năm 1980, thuật toán SM-2 được xây dựng ra cho Supermemo dùng để làm cơ sở của các phương pháp lặp lại ngắt quãng. Nhận thấy các bất cập trong phần mềm Supermemo, nhà phát triển Anki đã dựa trên các thuật toán và cải tiến thuật toán của Anki để hợp với mục đích sử dụng, thứ tự hiển thị và tần suất xuất hiện của chúng.
Phiên bản đầu tiên của Anki, Damien Elmes, được phát hành vào ngày 5 tháng 10 năm 2006. Các bản cập nhật sau bao gồm:
- Phiên bản 2.0 được phát hành vào ngày 6 tháng 10 năm 2012.
- Phiên bản 2.1 được phát hành vào ngày 6 tháng 8 năm 2018.
2.3 Cách thức hoạt động
Flashcards được trình bày dưới dạng HTML, có thể bao gồm văn bản, hình ảnh, âm thanh, video, đặc biệt là các phương trình LaTeX Ngoài ra còn có định dạng SQLite mở, tuy nhiên ít phổ biến hơn.
Với Anki, nhà phát triển muốn tạo ra sự tương tác nên hoạt động theo hai hướng chính: sử dụng kho thẻ nhớ có sẵn và tạo thẻ nhớ cá nhân của riêng bạn Anki đã tạo ra một hệ sinh thái đa dạng, nhiều thông tin giá trị và hữu ích.
3 Anki hỗ trợ trong việc học
3.1 Học bằng Flashcard
Có thể bạn chưa nghe hoặc đã nghe nói về cách học bằng flashcard. Không sao cả, bạn sẽ biết nó một cách dễ dàng bây giờ.
Flashcard hay còn gọi là thẻ nhớ là loại thẻ mang thông tin (từ, số hoặc cả hai), được sử dụng cho việc học bài trên lớp hoặc trong nghiên cứu cá nhân. Người dùng sẽ viết một câu hỏi ở mặt trước thẻ và một câu trả lời ở trang sau. Và như vậy, khi bạn học bạn sẽ nhìn câu hỏi, tự trả lời câu hỏi đó và lật mặt sau để xem bạn đã trả lời đúng đáp án hay chưa, nếu đúng bạn có thể bỏ qua, còn ngược lại bạn sẽ học lại những thẻ bạn đã trả lời sai hoặc quên đáp án.
Việc lặp đi lặp lại như vậy rất hiệu quả và chắc chắn bạn sẽ nhớ nội dung cần học lâu hơn vì bạn đã chủ động trả lời những câu hỏi được nên ra, đó là cách học chủ động và hơn thế nữa, bạn sẽ nhớ được tất cả thông tin vì những thẻ bạn đã nhớ thì bạn đã bỏ qua, bạn chỉ cần tập trung vào những thẻ bạn chưa nhớ nữa thôi. Như vậy sẽ tiết kiệm thời gian học cho bạn rất nhiều.
Trên thực tế, rất nhiều người khi học một kiến thức, họ lại ôn tập tất cả mọi thứ một lúc, điều này không hiệu quả chút nào. Vì sao? Vì thời gian của họ có hạn mà học lại học lại những kiến thức họ đã nhớ, vậy thì thời gian dành cho những kiến thức họ chưa vững sẽ ít hơn, ảnh hưởng vào chất lượng của việc ghi nhớ các kiến thức chưa vững này. Như vậy, trong bài kiểm tra hay khi cần vận dụng kiến thức, nếu họ bị các vấn đề liên quan đến những kiến thức chưa vững, họ sẽ không thể giải quyết một cách tốt nhất được.
Nếu bạn đã biết qua về flashcard, thì chắc hẳn khi nghe đến bạn sẽ nhớ ngay đến các thẻ đục lỗ hoặc ứng dụng Quizlet hay những phần mềm tương tự. Tuy nhiên nếu dùng thẻ lỗ thì bạn phải mang theo bên người, khó trong việc phân ra chủ đề, bạn cũng phải thiết kế, chuẩn bị thẻ hoặc mua nên khá tốn kém. Còn với Quizlet, đây là phần mềm khá nổi tiếng về flashcard, cũng có nhiều người sử dụng, nhưng với bản miễn phí thì có một số tính năng hạn chế và nếu bạn dùng bản pro mới có tính năng đầy đủ giúp học hiệu quả nhất, điều này cũng tốn khá nhiều chi phí.
Còn với Anki, tất cả đều miễn phí, vì đây là phần mềm mã nguồn mở, thường thì các ứng dụng mã nguồn mở đều miễn phí.
Anki sử dụng cơ chế lặp lại ngắt quãng (spaced repetition) nên giúp việc ghi nhớ kiến thức được tối ưu nhất. Phương pháp spaced repetition là một phương pháp tuyệt vời. Nó được coi là giải pháp hữu ích cho những người học đang gặp khó khăn với vấn đề ghi nhớ. Giúp học sinh giải quyết vấn đề trong quá trình thu nhận kiến thức. Spaced repetition sẽ là một cách đặc biệt để học sinh có thể tối ưu hóa thời gian. Hay luôn duy trì được thái độ hào hứng, sự tập trung trong quá trình học.
3.2 Lặp lại ngắt quãng lại giúp việc học hiệu quả
a. Khái nghiệm
Lặp lại ngắt quãng (tiếng Anh: Spaced repetition) là kỹ thuật học lại những gì đã học sau những khoảng thời gian tăng dần. (Spaced Repetition Definition | Psychology Glossary | Alleydog.Com, n.d.)
b. Các thực nghiệm
Vào những năm 1880, nhà tâm lý học có tên là Hermann Ebbinghaus đã trở thành người đầu tiên làm nghiên cứu để giải quyết vấn đề bộ nhớ một cách có hệ thống bằng cách dùng nhiều tháng để nghiên cứu chi tiết sau đó ghi lại những kết quả của mình – Ebbinghaus đã phân tích quá trình “lãng quên” theo thời gian, sắp xếp và trình bày bằng đồ thị “Đồ thị đường cong lãng quên” dưới đây.
Bạn có thể thấy với việc học một cách lặp lại ngắt quãng thì chúng ta có khả năng ghi nhớ nhiều hơn, hiệu quả hơn so với việc học không lặp lại. Bạn có thể chia nhỏ thời gian mỗi lần bạn học ra cũng là một cách hiệu quả để học. Nếu phải học suốt 2 giờ liên tục thì bạn nên chia khoảng thời gian đó thành những khoảng thời gian nhỏ dàn trải ra trong suốt 1 ngày. Tất nhiên là kết quả của việc chia nhỏ như vậy sẽ tốt hơn.
Cũng theo Ebbinghaus, có 2 vấn đề gặp phải khi học sẽ được giải quyết bằng việc học theo cách Spaced Repetition:
1. Thông tin mới bị chúng ta quên các một cách cực kỳ nhanh chóng
Nhà tâm lý học Hermann Ebbinghaus đã có một nghiên cứu năm 1885 chỉ ra rằng chúng ta có thể quên một thông tin mới gần như ngay lập tức, gần như 80% các thông tin sẽ bị lãng quên sau 30 phút. Các nghiên cứu khác của nhiều nhà tâm lý cũng chỉ ra là trung bình 80% thông tin sẽ bị quên sau 24 giờ.
2. Nó giúp chúng ta lưu giữ và nhớ được kiến thức một cách lâu dài
Spaced Repetition giải quyết được khả năng lãng quên này, khi nó được thiết kế để các thông tin tái hiện ngay tại các thời điểm mà não bộ sắp quên chúng. Dần dần, các thông tin sẽ được đẩy vào hệ thống trí nhớ lâu dài.
Do đó kỹ thuật này hữu dụng trong những trường hợp khi chúng ta muốn ghi nhớ một lượng lớn kiến thức.
Cách các tính năng Anki được áp dụng kỹ thuật lặp lại ngắt quãng nên tăng cường khả năng ghi nhớ khi học tập.
3.3 Sử dụng kết hợp văn bản, âm thanh, video, hình ảnh giúp việc học hiệu quả
Mỗi chúng ta đều có một phong cách học khác nhau. Nhiều người thiên về hình ảnh, họ chỉ có thể ghi nhớ thông tin bằng hình ảnh mà thôi. Trong khi số khác thì có thể đọc cả đống tài liệu với chi chít chữ nhưng vẫn dễ dàng nắm bắt và nhớ được thông tin. Nhóm người khác thì sẽ nhớ lâu hơn bằng âm thanh hoặc những video trực quan sống động,…
Anki có thể kết hợp tất cả các định dạng đó, nên phù hợp với các cách học khác nhau của nhiều người. Nghiên cứu cho thấy, hình ảnh kết hợp với từ có tác dụng rất tốt cho việc học. Anki cũng hỗ trợ ghi âm thanh cá nhân và tùy chọn đọc to văn bản trên thẻ.
3.4 Sử dụng trong việc học ngôn ngữ
Hiện nay rất nhiều người trên thế giới sử dụng Anki trong việc học ngôn ngữ. Với việc kết hợp hình ảnh, âm thanh, màu sắc,… và cơ chế lặp lại ngắt quãng khiến cho việc học ngôn ngữ rất hiệu quả.
4 Ưu và nhược điểm của phần mềm
4.1 Ưu điểm
Tiết kiệm: Có thể thấy, các chương trình học hiện nay khá đắt, trong khi phiên bản Anki cho máy tính thì miễn phí và cho điện thoại rất rẻ, thuận tiện cho việc học và ghi nhớ mọi lúc mọi nơi.
Tương tác: Khả năng ghi nhớ của con người được củng cố nhờ hoạt động tương tác, Flashcard của Anki không chỉ giúp bạn tương tác với các flashcard trong quá trình học mà còn tương tác với các thành viên khác có mặt trên chương trình này bằng cách chia sẻ các bộ deck của mình và tải các bộ deck được chia sẻ, từ đó, giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau.
Đồng bộ: Bất kể bạn sử dụng thiết bị nào, tất cả thông tin, lịch sử và hoạt động của bạn sẽ được đồng bộ hóa với cùng một tài khoản. Các hoạt động được liên kết này sẽ giúp bạn theo dõi tiến trình của mình. Vì vậy, bạn có thể xem lại bất cứ khi nào mình muốn. Ứng dụng Anki hỗ trợ và đồng bộ hóa trên tất cả các thiết bị (máy tính để bàn, máy tính bảng, điện thoại thông minh)
Cá nhân hóa: Anki flashcards được tối ưu hóa cho trải nghiệm của bạn nhờ khả năng ghi nhớ, mỗi quá trình học đều được ghi nhớ để bạn có thể thực hành nhiều hơn và tập trung hơn vào những nội dung không quen thuộc. Bạn có thể tự do sắp xếp các thẻ mục lục mà bạn đã thiết kế, điều chỉnh thứ tự hiển thị và kiểm soát nội dung sao cho dễ nhớ.
Bộ deck Chia sẻ và Riêng tư
Anki Web cho phép người dùng thêm các bộ deck chia sẻ từ nhiều khu vực chuyên đề. Điều này cung cấp một cách đơn giản và dễ dàng để bắt đầu với Anki. Bạn sẽ không mất nhiều thời gian nhưng sẽ có nhiều bộ deck để học vô cùng chất lượng. Đặc biệt tài khoản web cũng cho phép bạn chia sẻ bộ deck riêng tư với các cá nhân hoặc nhóm người. Điều này rất hữu ích cho các lớp học hoặc nhóm học tập muốn chia sẻ hoặc so sánh các ghi chú, thuật ngữ và khái niệm. Tùy chọn này giúp gửi tệp ở dạng văn bản thuần túy dễ dàng hơn. Bộ bài và thẻ cho bạn bè (Anki cần một tệp văn bản thuần túy để nhập thông tin vào bộ bài).
4.2 Nhược điểm
Giao diện không đẹp mắt: Theo đánh giá trên diễn đàn các mạng xã hội, Anki sở hữu một giao diện chưa thực sự được tối ưu hoá dành riêng cho từng thiết bị, do đó dễ có cảm giác rối mắt.
Mất nhiều thời gian để làm quen: Các thao tác trên Anki rải rác và nhiều tính năng do đó, người dùng phải mất nhiều thời gian hơn để làm quen và sáng tạo flashcard cho riêng mình. Nếu muốn sáng tạo các bộ deck của riêng mình, người dùng cần phải hiểu cơ bản về các thẻ html, css và một số thứ khác.
5 Cách cài đặt trên máy tính
5.1 Tải ứng dụng
Truy cập: https://apps.ankiweb.net và bấm vào nút Download để tải về phiên bản Windows hoặc Mac phù hợp
5.2 Cài đặt Anki
Cài Anki khá đơn giản, bạn chỉ cần nhấn đúp vào file tải về, bấm install là được.
6 Cách sử dụng chi tiết
6.1 Thay đổi ngôn ngữ hiển thị
Vào Tool > Preferences > Language. Chọn ngôn ngữ bạn muốn dùng
6.2 Tạo Deck
Deck (Bộ thẻ) là một nhóm các thẻ. Bạn có thể đặt các thẻ trong các Deck khác nhau để học các phần trong bộ Deck của mình thay vì học tất một lúc. Mỗi Deck có thể có các cài đặt khác nhau, chẳng hạn như số lượng thẻ mới sẽ hiển thị mỗi ngày hoặc thời gian chờ đợi cho đến khi các thẻ được hiển thị lại. (Getting Started – Anki Manual, n.d.)
6.3 Thêm các thẻ (Add cards)
Một cặp câu hỏi và câu trả lời được gọi là một ‘Thẻ’. Điều này dựa trên flashcard giấy với một mặt câu hỏi và câu trả lời ở mặt sau. Trong Anki, một thẻ không thực sự giống một thẻ giấy và khi bạn hiển thị câu trả lời, câu hỏi vẫn hiển thị theo mặc định. Ví dụ: nếu bạn đang học hóa học cơ bản, bạn có thể thấy một câu hỏi như: (Getting Started – Anki Manual, n.d.)
Q: Chemical symbol for oxygen?
Sau khi suy nghĩ và quyết định câu trả lời là O, bạn nhấp vào nút hiển thị câu trả lời và Anki hiển thị cho bạn:
Q: Chemical symbol for oxygen?
A: O
Sau khi xác nhận rằng bạn đúng, bạn có thể cho Anki biết bạn đã ghi nhớ như thế nào và Anki sẽ chọn lần sau để hiển thị lại cho bạn.
Để thêm một thẻ mới, bạn chọn Add như trên hình sau đó:
Chọn Deck: Là Deck mình đã tạo ở bước trước
Chọn Type: Bạn có thể tự tạo các type phức tạp, có nhiều trường thông tin (fields) để thêm hình ảnh, âm thanh,…. Nhưng ta sẽ chọn type Cơ bản cho đơn giản – Chỉ có 2 trường là mặt trước và mặt sau.
Điền thông tin vào mặt trước: Bạn sẽ điền câu hỏi vào mặt trước như trên flashcard giấy
Điền thông tin vào mặt sau: Bạn điền câu trả lời cho câu hỏi mà bạn đã đặt.
Bạn có thể định dạng màu chữ, in đậm, thụt đầu dòng, dạng danh sách,… như word hoặc thêm file đính kèm, tệp âm thanh hay thậm chí là hàm toán học bằng latex,… Sau khi định dạng xong, bạn ấn Add để thêm thẻ vào bộ Deck và có thể thêm tiếp thẻ mới.
6.4 Học bộ thẻ
Sau khi bạn đã thêm nhiều thẻ vào Deck “Thẻ hướng dẫn”, giờ bạn bấm Study Now để học các thẻ đã thêm
Bạn nhìn vào câu hỏi và trả lời đáp án của mình, sau khi trả lời xong, bạn bấm vào Show Answer để kiểm tra xem mình trả lời đúng chưa.
Có 4 lựa chọn, nếu bạn cảm thấy câu hỏi rất dễ và bạn không cần ôn lại mấy thì bạn chọn
- Easy: Nếu bạn thấy câu hỏi này quá dễ thì bạn chọn Easy để câu hỏi này hiện lại ít hơn, sau 4 ngày.
- Good: Nếu bạn thấy biết câu này nhưng vẫn chưa thế chắc chắn thì bạn chọn Good để câu hỏi tiếp tục lặp lại dưới 10 phút nữa.
- Hard: Nếu bạn thấy câu hỏi này khó, một hồi lâu mới nghĩ ra đáp án thì bạn chọn Hard để nó lặp lại dưới 6 phút.
- Again: Còn nếu bạn cảm thấy câu này rất khó, bạn nghĩ mãi mà không ra đáp án thì bạn chọn Again để câu này tiếp tục lặp lại dưới 1 phút nữa.
Sau khi bạn chọn 1 trong 4 lựa chọn trên, Anki sẽ hiện ra câu tiếp theo liền kề theo thứ tự hoặc sẽ hiện ra theo thuật toán của lặp lại ngắt quãng, nghĩa là câu nào bạn đã chọn rất khó lúc trước sẽ hiện ra trước, còn câu nào khó theo thứ tự giảm dần sẽ hiện ra sau.
Bạn có thể sử dụng các phím tắt trên bàn phím, 1 Again, 2 Hard, 3 Good, 4 Easy
6.5 Kiểm tra tiến độ học
Sau khi học bộ thẻ một thời gian, bạn có thể kiểm tra tiến độ đã học của mình. Bạn chọn vào Deck đang học, sau đó chọn Stats để hiện ra các thông số về việc bạn đã học bao nhiêu từ, mỗi ngày bạn học bao nhiêu câu và giành bao nhiêu thời gian để học. Qua đó bạn sẽ biết, mình đã duy trì được tiến độ học hay không, bạn đã bỏ ngày nào chưa học và với tiến độ như vậy thì bạn cần bao nhiêu thời gian để có thể hoàn thành hết câu trong bộ bài học mà bạn đã tạo.
6.6 Xuất Deck
Khi bạn muốn lưu lại Deck mình đã tạo hoặc bạn muốn gửi cho người khác sử dụng, bạn có thể Export (Xuất thẻ) ra thành một file duy nhất. Bạn chọn Export, sẽ hiện ra hộp thoại, ở đây bạn có thể chọn file xuất ra bao gồm cả những tập tin media như hình ảnh, âm thanh, video hoặc không, nếu bạn chọn tùy chọn này thì file xuất ra sẽ nặng hơn nhưng nếu người khác dùng file này để import vào thì sẽ đầy đủ như Deck bạn đang học. Sau khi bấm Export, Anki sẽ xử lý một thời gian tùy theo Deck bạn có nhiều thẻ và nhiều file media kèm theo không, và sau khi hoàn thành, bạn sẽ được một file đuôi là *.apkg.
6.7 Bộ thẻ được chia sẻ
Bạn có thể vào Anki Decks share và tìm thấy rất nhiều các bộ thẻ được chia sẻ bởi cộng đồng người dùng Anki. Những bộ thẻ được chia sẻ như vậy sẽ giúp bạn nhanh chóng có thẻ để học liền. Bạn cũng có thể tùy chỉnh lại những bộ thẻ đó theo cách riêng của bạn để thuận tiện hơn.
6.8 Tạo bộ thẻ bằng Excel
Ngoài ra bạn có thể tạo các bộ thẻ bằng Microsoft Excel, sử dụng các bảng tính trong phần mềm Excel cũng là một cách nhanh chóng và dễ dàng để giúp bạn tạo một lúc nhiều thẻ với nhiều nội dung khác nhau. Bạn có thể tìm hiểu thêm cách này bằng các video hướng dẫn trên YouTube.
7 Kết luận
Nếu bạn muốn học một cách thật dễ dàng và ghi nhớ được lâu dài những thứ bạn đã học hoặc bạn muốn học một ngôn ngữ mới thì Anki là một lựa chọn sáng suốt. Nó sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và tăng tính hiệu quả của việc học rất nhiều và đặc biệt hơn là nó hoàn toàn miễn phí.
8 Tài liệu tham khảo
Anki—Powerful, intelligent flashcards. (n.d.). Retrieved November 11, 2021, from https://apps.ankiweb.net/
Getting Started—Anki Manual. (n.d.). Retrieved November 8, 2021, from https://docs.ankiweb.net/getting-started.html#decks
Spaced Repetition definition | Psychology Glossary | alleydog.com. (n.d.). Retrieved November 8, 2021, from https://www.alleydog.com/glossary/definition.php?term=Spaced+Repetition
0 Nhận xét